…

İSRAİL’DE YAPILACAK 27 EKİM PARLAMENTO SEÇİMLERİ

İsrail seçmenleri, protestolar, ayaklanmalar, trajediler ve savaşlara rağmen dört yıl süren mevcut meclis ve hükümet yönetiminin ardından, bir kez daha sandıkta söz sahibi olacaklar. Önde gelen adaylar Yaşar ve Likud’dan tek adam partisi Şema’ya kadar 38 siyasi parti ve gruplar 27 Ekim’de, İsrail Parlamentosu olan Knesset’in 120 sandalyesi için yarışacak.

Knesset’e girebilmek için bir partinin toplam oyların yüzde 3,25’ini alması, yani barajı geçmesi gerekiyor. Bu rakam dört sandalyeye denk geliyor. Son yapılan birçok ankete göre, kayıtlı 38 partiden sadece 11’inin bu desteği alması bekleniyor. Bunun yanında dört parti de bu orana yakın seyrediyor.

Seçimlere seçmen katılımının yüksek olduğu İsrail’de yaklaşık 7.331.981 kişi oy kullanma hakkına sahip; bu da 10.305.000 kişilik toplam nüfusun yüzde 71,15’ini oluşturuyor. 2022’deki son seçimde ise 6.788.804 seçmen oy kullanmıştı; bu da 9.656.000 kişilik nüfusun %70,31’ini temsil ediyordu.

Aşağıdaki çalışmada, 27 Ekim’de yapılacak tek dereceli Knesset seçimlerine girerken ülkedeki seçmen yapısı, beklentiler ve olası sonuçlarla; The Times of Israel Gazetesinin 19 Ekim 2026 tarihli kapsamlı dosyası esas alınarak, seçimlere katılan siyasi partilerin liderleri, politikaları ve seçim öncesindeki konumları incelenmeye ve çıkarımlar yapılmaya çalışılmıştır.[1]

GENEL OLARAK 27 EKİM SEÇİMİ[2]

Bu seçim özellikle, 2019-2022 arasında art arda gerçekleşen beş seçimin yarattığı siyasi istikrarsızlığın ve 2022 sonunda Netanyahu liderliğinde kurulan İsrail tarihinin en sağcı koalisyonunun dört yıllık kesintisiz sayılabilecek bir yasama döneminin ardından yapılıyor olması bakımından önem kazanmaktadır. Zira 1988’den bu yana ilk kez bir Knesset tam süresini doldurarak seçime gitmiş olmaktadır.

Ancak, geçtiğimiz dönemin “göreli iç siyasal istikrar” görüntüsü, bu yıllarda yaşananların içeriğiyle tezat oluşturuyor. Zira son hükümetin kurulmasının ardından geçen dört yıl, 7 Ekim 2023’te başlayan ve Gazze soykırımıyla aynı süreçte İsrail’in Lübnan, Suriye ve nihayetinde İran’a büyük ölçekli saldırılarda bulunduğu çok cepheli bir çatışma sürecine sahne oldu. Bu süreç yalnızca İsrail’in güvenlik doktrinini değil, aynı zamanda ülkenin siyasi kimliğini, kurumsal dengelerini, toplumsal sözleşmesini ve uluslararası konumunu da köklü biçimde dönüştürdü.

Bu bağlamda önümüzdeki seçim, sıradan bir hükümet değişikliği sınavı olmanın çok ötesine geçiyor. Bu seçimi aynı zamanda;

* Binyamin NETANYAHU’nun on altı yılı aşan kesintili iktidarının bir sınavı,

* İsrail’in üç yılı aşkın süredir devam eden ve stratejik olarak net bir sonuç üretememiş savaş halini sürdürüp sürdürmeyeceğine dair bir referandum,

* Haredi/Ultra Ortodoks yeşiva öğrencilerinin askerlik muafiyeti, yargının sınırlandırılması ve devlet kurumlarının ve bürokrasinin siyasallaşması gibi 2023 yargı reformu krizinden bu yana biriken sorunlar ve gerilimler için bir hesaplaşma zemini,

* İsrail’in Gazze, Lübnan ve İran cephelerindeki askerî harekâtları nedeniyle derinleşen uluslararası izolasyonuna nasıl bir politik yanıt verileceğinin belirleyicisi olarak değerlendirmek yanlış olmayacaktır.

• Olası Başbakan Kimler Olabilir?

Yeterli sayıda müttefik toplayarak koalisyon kurabilen parti lideri başbakan olur. Genellikle bu koalisyonun en az çoğunluğa sahip olması gerekir – 120 sandalyenin 61’ine – ancak bu bir şart değildir. 1993-1996 yılları arasında Yitzhak RABİN ve Shimon PERES liderliğindeki azınlık hükümetleri, çoğunluğu değil, çoğunluğa sahipti. Koalisyon dışındaki partilerin desteğiyle yönetmeyi başardılar.

İktidardaki Likud Partisi’nin lideri olan mevcut Başbakan Benjamin NETANYAHU, başbakanlık görevini korumak için yarışıyor. Çoğu ankete göre en çok sandalye kazanması beklenen parti, Genel Kurmay eski başkanı Gadi EİSENKOT’un Yasar Partisi. Ancak parlamenter sistem iki partili bir sistem değildir ve teknik olarak, barajı geçen ve parlamentoya girmesi plânlanan herhangi bir partinin lideri, Knesset çoğunluğunun desteğini sağlayabilecek bir koalisyon kurabilirse, başbakan olabilir. Bununla birlikte, genellikle en büyük partinin liderine koalisyon kurma konusunda öncelik verilir.

Geçmişteki birçok seçimde, bloklar ortak bir ideolojiyle birbirine bağlanırken, ayrılık çizgilerinden bazıları İsrail-Filistin çatışması, sosyal refah politikaları veya dini meseleler oluyordu. Netanyahu’nun İsrail tarihindeki en uzun süre görev yapan başbakan olma geçmişi, kampanyaları giderek meselelerden ziyade kişiliğe dayalı hale getirdi. Bloklar, diğer herhangi bir meseleden çok, Netanyahu’yu kimin desteklediği ve kimin desteklemediğiyle ilgili olup, sağ ve sol partilerin daha önce mümkün olmadığı düşünülen şekillerde bir araya gelmesine olanak tanıyor.

Seçimlerin son düzlüğüne girilirken, Netanyahu’nun sağcı ve ultra-Ortodoks partilerden oluşan bloğu, Eisenkot’un sağdan sola uzanan ve ideolojik yelpazenin aşağı yukarı merkezinde yer alan partileri içeren bloğunun biraz gerisinde kaldı. Bu yelpaze, İkinci İntifada ve Hamas’ın 7 Ekim 2023 saldırısından sonraki on yıllarda keskin bir şekilde sağa kaymıştı.

Ancak anketler her iki bloğun da 61’in üzerinde oy almadığını gösteriyor, bu nedenle bir sonraki hükümetin yönü muhtemelen %3,25 oy eşiğini geçmekte zorlanan birkaç küçük parti veya Siyonist partilerin genellikle iktidar koalisyonlarına dâhil etmek istemediği Arap partileri tarafından belirlenecektir. Naftali BENNETT liderliğindeki 2021-2022 hükümeti koalisyonda bir Arap partisine yer vermişti, ancak bakanları arasında yer almamıştı. Rabin-Peres’in 1993-1996 hükümetleri ise koalisyon dışında Arap partilerinin desteğini almıştı.

• Seçim Sonuçları Tahminleri

Çok farklı katmanları oluşturan analizlerin ortaya koyduğu ve birbirini destekleyen üç temel bulguyu burada özetleyebiliriz. Bunların ilki, hiçbir bloğun, yani ne Netanyahu’nun sağ-dindar koalisyonu ne de Bennett, Eisenkot, Golan ve Liberman’ı kapsayan muhalefet bloğunun güncel anketlere göre tek başına 61 sandalyelik çoğunluğa ulaşamadığıdır. Bu durum, hükümet kurma matematiğini bir kez daha Arap partilerinin elindeki potansiyel belirleyici role bağımlı kılmaktadır. Ancak gerek Netanyahu’nun gerek muhalefetin bu partilerle açık bir koalisyon ilişkisine girme konusunda ciddi siyasi maliyetlerle karşı karşıya olması, seçim sonrası sürecin de en az seçimin kendisi kadar belirsiz kalabileceğine işaret etmektedir.

İkincisi ise savaşın uzaması, ekonomik maliyetlerin (savunma harcamalarının GSYİH içindeki payının yüzde 4,5’tan 8’e çıkması, kamu borcunun yüzde 60’tan 68,6’ya yükselmesi gibi) birikmesi ve göç dengesinin negatife dönmesi (2024’te 82.700 kişinin ülkeyi terk etmesi), İsrail toplumunda mevcut siyasi partilerin hiçbirinde kendini temsil edilmiş hissetmeyen geniş bir seçmen kesiminin oluşmasına yol açtığı olgusudur. İsrail Demokrasi Enstitüsü’nün Aralık 2025 tarihli araştırması bu tabloyu doğrulamaktadır.[3] Bu durum hem Netanyahu’nun geleneksel tabanını hem de muhalefetin konsolidasyon çabalarını aynı anda zorlayan bir zemin yaratmaktadır.

Üçüncü önemli saptama da seçim sonrasında kurulacak hükümetin niteliğinden bağımsız olarak 2023 yargı reformu krizinden bu yana derinleşen ordu-hükümet ilişkisi, yargı-yürütme dengesi, medyanın siyasallaşması ve din-devlet statükosu etrafındaki gerilimlerin seçimle birlikte ortadan kalkmayacak olmasıdır. Anketlerin işaret ettiği kırılgan ve parçalı meclis dağılımı, hangi blok kazanırsa kazansın, istikrarsız bir koalisyon matematiğinin İsrail siyasetinin belirleyici unsuru olmaya devam edeceğine işaret etmektedir.

• Seçimlerin Beş Temel Siyasi Meselesi

The Times of Israel’e göre seçimlerin beş temel sıkıntısı aşağıdaki şekilde belirlenmiştir:

* 7 Ekim 2023 saldırılarının sorumluluğu: Muhalefet partileri bağımsız bir devlet soruşturma komisyonu kurulmasını savunurken Netanyahu hükümeti farklı bir soruşturma modeli öneriyor.

* Haredilerin askerliği: Ultra-Ortodoks Yahudilerin askerlik muafiyetleri, askerî personel ihtiyacı ve vatandaşlar arasındaki yükümlülük eşitliği nedeniyle temel anlaşmazlık konularından biri.

* Yargı bağımsızlığı ve devlet kurumları: Netanyahu koalisyonu yargının yetkilerini yeniden düzenlemeyi savunurken muhalefet partileri yargı bağımsızlığını ve kurumsal denetim mekanizmalarını güçlendirme vaatleri öne çıkarıyor.

* Güvenlik ve Filistin meselesi: Netanyahu karşıtı partilerin çoğu İran ve silahlı bölgesel aktörlere karşı sert güvenlik politikalarını destekliyor. Dolayısıyla hükümet değişikliği, Filistin devletine ilişkin müzakerelerin otomatik olarak yeniden başlaması anlamına gelmiyor.

* Koalisyon aritmetiği: Arap partilerinin olası dış desteği, Haredi partilerinin talepleri ve küçük sağ partilerin yüzde 3,25 barajına yakın olması, hükümet kurma sürecinin temel değişkenleri arasında.

SEÇİMDE PARLAMENTOYA ÜYE SEÇTİRMESİ BEKLENEN 5 PARTİ ve LİDERLERİ

The Times of Israel’ın 19 Ekim 2026 tarihli kapsamlı dosyası, 27 Ekim’de yapılacak Knesset seçimlerine katılan 37 siyasi partiyi, liderlerini, politikalarını ve seçim öncesindeki konumlarını incelemiştir. Aşağıda bunlardan Meclise üye gönderebilecek 13 partiden ilk beşi aşağıda özetlenmiştir.

* Likud – Benjamin NETANYAHU

▪️ Siyasi konumu: Sağ, milliyetçi ve güvenlik merkezli. Netanyahu’nun liderliğinde 2022 sonundan beri iktidarda bulunuyor.

▪️ Temel kampanya mesajı: 7 Ekim 2023 saldırısının ardından Gazze, Lübnan, Suriye ve İran cephelerinde yürütülen askerî operasyonların İsrail’i daha güçlü bir konuma getirdiği savunuluyor. Netanyahu, 7 Ekim öncesindeki güvenlik başarısızlıklarında istihbarat ve güvenlik kurumlarının sorumluluğunu öne çıkarıyor.

▪️ İç politika: Likud’un ayrıntılı bir resmî seçim programı bulunmuyor. Yeniden iktidara gelmesi halinde yargı reformlarını sürdürmesi ve Haredi ortaklarıyla birlikte yeşiva öğrencilerine askerlik muafiyeti sağlayan düzenlemeleri desteklemesi bekleniyor.

▪️ Anketler: Ekim ortasındaki araştırmalarda Likud için 20–23 milletvekilliği ölçülüyor. Partinin mevcut Knesset’te 32 sandalyesi bulunuyor.

* Yashar – Gadi EİSENKOT

▪️ Siyasi konumu: Merkez, kurumsal reform ve güvenlik odaklı. Eski Genelkurmay Başkanı Gadi EİSENKOT tarafından 2025’te kuruldu.

▪️ Yashar (ישר), İbranicede “dürüst” veya “doğru” anlamlarına geliyor. Parti, siyasi yönetimde dürüstlük, kamu hizmetinde liyakat ve devlet kurumlarının güçlendirilmesi kavramlarını vurguluyor.

▪️ Temel vaatler: 7 Ekim başarısızlıklarını araştıracak bağımsız devlet komisyonu, herkes için askerlik veya ulusal hizmet, Bağımsızlık Bildirgesi’ni temel alan yazılı anayasa, bağımsız yargı, eğitim reformları ve yeni ulusal güvenlik doktrini.

▪️ Ayrıca hayat pahalılığının azaltılması, kamu yönetiminde profesyonelleşme ve savaşın etkilediği yerleşimlerin yeniden inşası programda yer alıyor.

▪️ Koalisyon politikası: Eisenkot, hiçbir partiyle olası iş birliğini kategorik olarak dışlamadığını belirtmekle birlikte Netanyahu’nun liderliğine karşı çıkıyor. Arap ve Haredi partileri için İsrail’in Yahudi ve demokratik niteliğinin kabulü, ortak ulusal hizmet ve Hamas’a karşı belirli ilkelerin benimsenmesi gibi koşullar getiriyor.

▪️ Anketler: 15 Ekim tarihli Times of Israel/Zman Yisrael araştırması Yashar için 26, yaklaşık aynı dönemdeki Kanal 13 araştırması ise 20 sandalye gösteriyor. Bunlar farklı araştırmalardan elde edilen ölçümlerdir.

* B’Yachad – Naftali BENNETT ve Yair LAPİD

▪️ Siyasi konumu: Merkez ve merkez sağ. Eski Başbakan Naftali BENNETT ile muhalefet lideri Yair LAPİD’in ortak seçim ittifakı.

▪️ B’Yachad (ביחד), “Birlikte” anlamına geliyor. İttifak, Netanyahu yönetimine alternatif oluşturmak ve siyasi kutuplaşmayı azaltmak amacıyla kuruldu.

▪️ Temel vaatler: 7 Ekim soruşturma komisyonu, Haredilerin askerlik hizmetine katılması, güvenlik doktrininin yenilenmesi, savaş bölgelerinin rehabilitasyonu, konut piyasası reformu, tekellerin gücünün sınırlandırılması ve dünya Yahudileriyle ilişkilerin onarılması.

▪️ Koalisyon politikası: Eisenkot’un liderliğini otomatik olarak desteklemeyi kabul etmiyor. Ayrıca geçmiş Bennett-Lapid hükümetinin aksine Ra’am dahil Arap partileriyle yeniden koalisyon kurmayı reddediyor.

▪️ Anketler: Ekim ortasındaki araştırmalarda 10–13 milletvekilliği ölçülüyor.

* Yisrael Beytenu – Avigdor LİEBERMAN

▪️ Siyasi konumu: Seküler, milliyetçi ve güvenlik konusunda sert politikalar savunan sağ parti.

▪️ 1999’da Avigdor LİEBERMAN tarafından kuruldu. Başlangıçta eski Sovyetler Birliği’nden gelen göçmenlere dayanırken zamanla daha geniş bir seküler sağ seçmen kitlesine yöneldi.

▪️ Temel vaatler: Herkes için askerlik, kamu kaynaklarıyla desteklenen bütün okullarda temel derslerin zorunlu olması, medeni evlilik ve boşanma, Şabat günü yerel toplu taşıma hizmetleri, anayasa, ekonomik rekabet ve organize suçla daha sert mücadele.

▪️ Güvenlik doktrini: Tehditleri yalnızca sınırlamaya çalışmak yerine önleyici askerî eylem ve kesin askerî sonuç elde etmeye dayalı yaklaşım öneriliyor.

▪️ Koalisyon politikası: Lieberman, Netanyahu liderliğinde bir hükümete katılmayacağını söylüyor. Şas, Birleşik Tevrat Yahudiliği, Ra’am ve Ortak Liste ile aynı hükümette yer almayı da reddediyor. Netanyahu sonrasındaki Likud ile ortaklık ihtimalini açık bırakıyor.

▪️ Anketler: Yaklaşık 8–10 milletvekilliği; Ekim ortasındaki iki önemli araştırmada 9 sandalye.

* Ortak Liste (Joint List) – Yousef JABAREEN

▪️ Siyasi konumu: Arap toplumunun ulusal ve yurttaşlık haklarını, toplumsal eşitliği ve Filistin meselesinde diplomatik çözümü öne çıkaran ittifak.

▪️ Üç farklı siyasi hareketten oluşuyor: Komünist ve Yahudi-Arap ortaklığına dayanan Hadaş, Ahmed TİBİ’nin liderliğindeki Ta’al ve Filistin ulusal kimliğini vurgulayan Balad.

▪️ Temel vaatler: İsrail ile birlikte var olacak bir Filistin devleti, Batı Şeria’daki yerleşimlere yapılan harcamaların durdurulması, Gazze, Suriye ve Lübnan’daki askerî faaliyetlerin sonlandırılması, ücretsiz eğitim, asgari ücretin yaklaşık iki katına çıkarılması ve sosyal refah yatırımları.

▪️ İttifak, Arap toplumundaki organize suçla mücadeleyi istihdam, sosyal refah ve ekonomik kalkınma programlarıyla birlikte ele alıyor.

▪️ Koalisyon politikası: Siyonist bir hükümete doğrudan katılmayı hedeflemiyor. Bununla birlikte Jabareen, Arap yerleşimlerine yatırım, Bedevi evlerinin yıkımına son verilmesi ve Filistinliler açısından siyasi çözüm perspektifi gibi koşullarla Netanyahu sonrası bir hükümete dışarıdan destek sağlayabileceğini söylüyor.

▪️ Anketler: Yaklaşık 8–9 milletvekilliği.

* Şas – Aryeh DERİ

▪️ Siyasi konumu: Sefarad ve Mizrahi Yahudilerine dayanan ultra-Ortodoks dinî parti. Netanyahu’nun geleneksel koalisyon ortaklarından biri.

▪️ Şas, dinî değerleri koruma ve düşük gelirli seçmenlere ekonomik destek sağlama söylemini birleştiriyor.

▪️ Askerlik meselesi: Parti, Knesset’te Haredi erkekler için zorunlu askerliği savunan düzenlemelere karşı çıkmasına rağmen kampanyada hem Tevrat öğrenimine hem askerlik hizmetine saygı gösteren daha uzlaşmacı bir söylem kullanıyor.

▪️ Sosyal politikalar: Geleneksel Yahudi dinî kimliğinin korunması, hayat pahalılığıyla mücadele ve düşük gelirli kesimlerin desteklenmesi öne çıkıyor. Medeni evlilik, LGBT haklarına yönelik reformlar ve Ortodoks olmayan Yahudilik akımlarının tanınmasına karşı çıkıyor.

▪️ Anketler: 7–10 milletvekilliği. Partinin mevcut Knesset’te 11 sandalyesi bulunuyor.

* Demokratlar (The Democrats) – Yair GOLAN

▪️ Siyasi konumu: Sol ve sosyal demokrat. 2024’te İşçi Partisi ile Meretz’in birleşmesiyle kuruldu.

▪️ Temel vaatler: Bölgesel çatışmalar için diplomatik girişimler, temel hakların anayasal güvenceye alınması, sosyal hizmet harcamalarının artırılması, medeni evlilik, eğitim reformu ve Arap toplumundaki suçla mücadele.

▪️ Filistin meselesi: Parti diplomatik bir girişimi savunuyor; ancak mevcut programında Filistin devletinin kurulması açık ve doğrudan bir vaat olarak yer almıyor.

▪️ Koalisyon politikası: Netanyahu karşıtı dört büyük Yahudi liderliğindeki parti arasında, liderinin Ra’am’ın gelecekteki hükümete katılmasını açıkça desteklediği tek parti olarak öne çıkıyor.

▪️ Anketler: Yaklaşık 8–10 milletvekilliği.

* Birleşik Tevrat Yahudiliği (UTJ) – Ya’akov ASHER

▪️ Siyasi konumu: Aşkenaz ultra-Ortodoks Yahudileri temsil eden dinî ittifak. İki bileşeni bulunuyor: Litvanya geleneğine dayanan Degel HaTorah ve Hasidik toplulukları temsil eden Agudat Israel

▪️ Temel öncelik: Haredi erkeklerin askerlikten muaf tutulmasını kalıcı bir yasal düzenlemeyle güvence altına almak.

▪️ İsrail Yüksek Mahkemesi’nin 2024’te mevcut muafiyetlerin hukuki dayanağını geçersiz bulmasının ardından bu mesele partinin temel siyasi talebi haline geldi.

▪️ Koalisyon politikası: Ya’akov ASHER, Haredi erkeklerin askerlik dışında tutulmasını sağlayacak yasayı kabul etmeyen hiçbir hükümeti desteklemeyeceğini açıkladı.

▪️ Şabat günü toplu taşıma ve altyapı çalışmalarına karşı çıkıyor. Haredi eğitim kurumlarına seküler temel derslerin dahil edilmesini de reddediyor.

▪️ Anketler: Yaklaşık 8 milletvekilliği; mevcut sandalye sayısı 7.

* Otzma Yehudit (Yahudi Gücü) – Itamar BEN-GVİR

▪️ Siyasi konumu: Aşırı sağ, dinî milliyetçi ve sert güvenlik politikalarını savunan parti.

▪️ Temel vaatler: Silah taşıma ruhsatlarının yaygınlaştırılması, polisin güçlendirilmesi, Filistinli mahkûmların cezaevi koşullarının sertleştirilmesi ve Tapınak Tepesi/Harem-i Şerif’te Yahudilerin ibadet haklarının genişletilmesi.

▪️ Parti, Batı Şeria’da ölümcül saldırılardan mahkûm edilen Filistinliler için ölüm cezası öngören düzenlemeyi kendi yasama faaliyetleri arasında gösteriyor.

▪️ Filistin politikası: Gazze’deki Filistinlilerin “göç etmeye teşvik edilmesini” ve buna ekonomik destek verilmesini savunuyor. Batı Şeria’daki Filistinliler için de benzer bir yaklaşımı destekliyor.

▪️ Yargı politikası: Knesset’in 61 oyla Yüksek Mahkeme kararlarını aşmasına imkân sağlayan düzenlemeyi destekliyor.

▪️ Haredilerin askerliği: Yaptırımlardan ziyade teşvik ve toplumsal bütünleşmeye dayalı bir yaklaşımı savunuyor.

▪️ Anketler: Yaklaşık 7–9 milletvekilliği.

* Dini Siyonizm–Zehut – Bezalel SMOTRİCH ve Moshe FEİGLİN

▪️ Siyasi konumu: Yerleşimci hareketle yakın bağları bulunan dinî milliyetçi sağ ile Feiglin’in muhafazakâr-liberteryen hareketinin ittifakı.

▪️ Filistin politikası: Smotrich, Gazze’nin, Batı Şeria’nın büyük bölümünün ve Güney Lübnan’ın İsrail tarafından ilhak edilmesini savunuyor. Filistin Yönetimi’nin tasfiye edilmesini de talep ediyor.

▪️ Yargı politikası: Knesset’in yargısal denetimi aşmasını kolaylaştıracak ve mahkemelere başvuru imkânlarını sınırlandıracak düzenlemeleri destekliyor.

▪️ Haredilerin askerliği: Parti, askerlik hizmetinin güçlü bir toplumsal değer olduğu dinî milliyetçi seçmen tabanına sahip olmasına rağmen Netanyahu hükümetinin Haredi muafiyetlerine yönelik girişimlerinde koalisyon ortağı olarak yer aldı.

▪️ Anketler: Yaklaşık 6–7 milletvekilliği.

* Ra’am (Birleşik Arap Listesi) – Mansur ABBAS

▪️ Siyasi konumu: İslami kökenlere sahip, toplumsal açıdan muhafazakâr ve pragmatik Arap partisi.

▪️ İsrail İslami Hareketi’nin güney kanadından doğan parti, son dönemde dinî liderlik yapısıyla kurumsal bağlarını gevşetmeye ve geleneksel seçmen tabanının dışına açılmaya çalışıyor.

▪️ Temel vaatler: Arap toplumunda organize suç ve şiddetle mücadele, Arap belediyelerine daha fazla kaynak, altyapı yatırımları, istihdamın artırılması, konut sorunlarının çözümü ve Negev’de tanınmayan Bedevi köylerinin resmen tanınması.

▪️ Parti, İsrail’in 2018 tarihli Ulus-Devlet Yasası’na ve Arap toplumunu orantısız biçimde etkilediğini savunduğu yapılaşma cezalarına karşı çıkıyor.

▪️ Koalisyon politikası: Ortak Liste’den farklı olarak Yahudi partileriyle iş birliğini ve hükümet içinde temsil edilmeyi siyasi stratejisinin merkezine yerleştiriyor. 2021’de Bennett-Lapid hükümetine katılmıştı.

▪️ Anketler: Yaklaşık 4–6 milletvekilliği.

* Yedek Askerler–Ekonomi Partisi – Yoaz HENDEL ve Yaron ZELEKHA

▪️ Siyasi konumu: Merkez sağ. Eski İletişim Bakanı Yoaz HENDEL’in Yedek Askerler Partisi ile ekonomist Yaron ZELEKHA’nın Yeni Ekonomi Partisi’nin seçim ittifakı.

▪️ Temel vaatler: Harediler ve Arap vatandaşları dahil herkes için askerlik veya ulusal hizmet, hayat pahalılığına karşı ekonomik reformlar, rekabetin artırılması ve geniş tabanlı bir Siyonist hükümet kurulması.

▪️ Hendel, oy kullanma ve seçilmiş görevlere aday olma haklarının askerlik veya ulusal hizmetle ilişkilendirilmesini de önerdi. Bu yaklaşım tartışmalara neden oldu.

▪️ Koalisyon politikası: Netanyahu ile aynı hükümette yer almayı tamamen dışlamıyor. Ancak Haredi partilerine bağımlı dar bir Netanyahu koalisyonunu desteklemeyeceğini söylüyor.

▪️ Anketler: Yüzde 3,25 seçim barajı civarında. 15 Ekim tarihli Zman Yisrael araştırmasında 4 sandalye görülüyor.

* Amcha Yisrael (İsrail Halkı) – Ofer WİNTER

▪️ Siyasi konumu: Dinî milliyetçi sağ. Eski askerî komutan Ofer WİNTER tarafından Ağustos 2026’da kuruldu.

▪️ Temel vaatler: Daha sert güvenlik politikası, Filistin devletine karşı çıkılması, Gazze’den Filistinlilerin “gönüllü göçünün” teşvik edilmesi, yargı sisteminin yeniden düzenlenmesi ve Haredilere yönelik askerlik muafiyetlerinin kaldırılması.

▪️ Parti, 7 Ekim başarısızlıkları için Knesset ve saldırılarda yakınlarını kaybeden ailelerin rol oynayacağı özel bir soruşturma komisyonu öneriyor.

▪️ Koalisyon politikası: Winter, mevcut siyasi yönetime yönelik eleştirilerine rağmen hükümeti kurmakla yalnızca Netanyahu’yu görevlendireceğini söylüyor. Muhalefet liderliğindeki bir hükümete katılmayı reddediyor.

▪️ Anketler: Parti kurulduğunda yaklaşık 6 sandalye düzeyinde ölçülürken Ekim ortasında yüzde 3,25 seçim barajı civarına veya altına gerilemiş durumda. Haberde Likud’un Winter’a adaylıktan çekilmesi için baskı yaptığı aktarılıyor.

• Makalenin Ortaya Koyduğu Temel Siyasi Ayrımlar

▪️ Netanyahu karşıtlığı ortak bir dış politika programı oluşturmuyor. Eisenkot, Bennett, Lieberman ve Golan’ın partileri mevcut başbakanın görevden ayrılması konusunda ortak siyasi hedefe sahip olsa da güvenlik, din-devlet ilişkileri ve Arap partileriyle iş birliği meselelerinde farklılaşıyor.

▪️ “İran ve bölgesel güvenlik konusunda devamlılık” eğilimi bulunuyor. Makaleye göre Netanyahu’ya karşı olan büyük partilerin çoğu İran’a, Hizbullah’a ve Husilere karşı sert güvenlik yaklaşımını sürdürüyor. Filistin devletinin kurulmasına yönelik müzakerelerin yeniden başlaması da bu partilerin ortak bir taahhüdü değil.

▪️ Haredi askerliği koalisyon anlaşmazlıklarının merkezinde bulunuyor. Şas ve Birleşik Tevrat Yahudiliği askerlik muafiyetlerini korumak isterken, muhalefetin önemli bölümü askerlik veya ulusal hizmet yükümlülüğünün genişletilmesini talep ediyor.

▪️ Arap partilerinin konumu belirleyici bir koalisyon meselesi. Ra’am hükümete katılmaya açık bir yaklaşım benimserken Ortak Liste daha çok koşullu dış destek seçeneğini değerlendiriyor. Netanyahu karşıtı partiler ise Arap partileriyle iş birliğine farklı sınırlar koyuyor.

▪️ Seçim barajı küçük partiler açısından kritik. Ofer WİNTER ve Yoaz HENDEL gibi isimlerin partilerinin yüzde 3,25 barajını geçip geçememesi, parlamentodaki sandalye dağılımını etkileyebilir.

▪️ Hükümet değişikliği ile devlet politikalarının değişmesi aynı şey değil. Özellikle İran, Filistin, güvenlik ve din-devlet ilişkilerinde siyasi partilerin pozisyonlarını ayrı ayrı değerlendirmek gerekiyor.

• Anılan Makalenin ve Çalışmamızın Genel Sonuçları

▪️ The Times of Israel’ın söz konusu dosyası, 2026 seçimlerinin yalnızca Netanyahu ile Eisenkot arasında bir liderlik mücadelesi olmadığını ortaya koymaktadır.

▪️ Seçimlerde 7 Ekim’in sorumluluğu, yargının konumu, Haredilerin askerliği, Filistin meselesi, ekonomi ve devletin dinî karakteri gibi birbiriyle bağlantılı fakat ayrı siyasi anlaşmazlıklar tartışılmaktadır.

▪️ Çok sayıda partinin seçimlere katılması, İsrail siyasetindeki ideolojik ve toplumsal çeşitliliği yansıtmasının yanında, parlamentoya girebilmek için yüzde 3,25 barajını aşmak zorunluluğu ayrı bir gerçeklik olarak durmaktadır.

▪️ Ekim ortasındaki anketler, Netanyahu karşıtı partilerin toplam sandalye sayısının yükseldiğini gösterse de hükümet kurmak için gerekli siyasi anlaşmaların sağlanıp sağlanamayacağı sorunsalı sürmektedir.

▪️ Seçim sonucunun yalnızca partilerin aldığı oylarla değil, sandık sonrasında kabul edecekleri veya reddedecekleri koalisyon ortaklıklarıyla da şekilleneceği ayrı bir gerçektir.

Sonucun sonucu olarak da istikrarsız bir koalisyon matematiğinin İsrail siyasetinin belirleyici unsuru olmaya devam edeceğini söyleyebiliriz.

Ersin DEDEKOCA                                                                                                                         26 Ekim 2026

KAYNAKÇA

[1] Ariela Karmel, Stav Levaton, Tal Schneider, Noam Lehmann, ToI Staff, “Everything you need to know: ToI’s guide to the 37 parties that Israelis can choose from”, ToI, 19.10.2026, https://www.timesofisrael.com/everything-you-need-to-know-tois-guide-to-the-37-parties-that-israelis-can-finally-choose-from/

[2] Bu bölümün hazırlanmasında ağırlıklı olarak: “2026 Israeli elections: What you need to know”, ToI, 18.10.2026, https://www.timesofisrael.com/2026-israeli-elections-what-you-need-to-know/’dan yararlanılmıştır.

[3] The Israeli Democracy Index 2025, IDI, https://en.idi.org.il/media/30427/the-israeli-democracy-index-2025-full-english-version.pdf