YORGUN SAVAŞÇI

Halit Refiğ, 5 Mart 1934 tarihinde İzmir‘de doğmuştur. Ailesinin bir iş dolayısıyla üç aylığına gittiği İzmir’de doğdu ama İstanbul Nişantaşı’nda büyüdü. Babası Cemil Bey, annesi İsmet Hanım’dır. Bir kız kardeşi vardır. Annesiyle babası boşandı.

İlkokuldan beri okuduğu Şişli Terakki Lisesinden mezun olduktan sonra (Boğaziçi Üniversitesi) Robert Kolej Mühendislik Bölümü’nde iki sene okudu. 1953 yılında Sinemacı olmaya karar verince eğitimini yarıda bıraktı. Necip Erses’in Tünel’deki ses stüdyosunda bir süre ücretsiz çalışarak sinemanın altyapısı hakkında bir çeşit staj gördü. Daha sonra 1953 yılında sinema eğitimi görmek üzere Londra‘ya, BBC Türkçe Yayınlar’da çalışan amcaoğlu Mehmet Refiğ’in yanına gitti. Dört ay kadar kaldığı İngiltere‘den sinema tarihi, teorisi ve teknolojisiyle ilgili temel kitaplarla döndü.

Topçu Okulu’ndaki askerliği sırasında, İngilizce bilenlere Kore‘ye gitmek isteyip istemedikleri sorulunca; 1954-1955 yıllarında askerliğini yedek subay olarak Kore’de yapmakta iken İlk amatör filmlerini Kore ve Japonya‘da çekti. Kore’ye gidip birliğine katıldığında ateşkes sağlanmış ve mütareke imzalanmıştır.

Askerden döndükten sonra, sinemaya ilgisini ve birikimini bilen dostları, Halit Refiğ’i Ankara’da Metin Toker‘le tanıştırırlar. Böylece, Metin Toker’in çıkarttığı Akis’te sinema yazarlığına başlar.

1956 yılında dergi ve gaDaha sonra İstanbul‘a dönerek aynı işe Yeni Sabah ‘ta devam eder. Bu sayede Metin ErksanÖmer Lütfi Akad ve Atıf Yılmaz gibi ustalarla tanışır. Bir yıl sonra Atıf Yılmaz‘dan senaryo yazarlığı ve rejisör yardımcılığı teklifi alır. 1957 yılında Atıf Yılmaz’ın “Yaşamak Hakkımdır” isimli filminde asistan olarak sinemacılığa başladı. İlk filmini 1961 yılında “Yasak Aşk”ı çekti. Şehirdeki Yabancı(1962) ve Gurbet Kuşları (1964) gibi toplumsal gerçekçi özellikte ilk dönem filmlerinden sonra “ulusal sinema” kavramı geliştirmeye çalıştı. Kemal Tahir‘in etkisiyle; Metin ErksanErtem Göreç ve Atıf Yılmaz‘ın bazı filmleriyle bu akımın ulusal sinemamızda savunucusu oldu.

1964 yılında Gurbet Kuşları ile Antalya Altın Portakal Film Festivalinde En İyi Yönetmen Ödülünü aldı.

Halit Refiğ’in 1971 yılında yazdığı “Ulusal Sinema Kavgamız” adlı kitabı ve yüzlerce makalesi vardır.

1977’de ABD‘de Wisconsin Üniversitesi’nde “The Intercessors”, 1984’te Ohio Denison Üniversitştirdi. Yaptığı 60’ı aşkın filmden çok sayıda ödül kazanmış, filmleri AmerikaAsyaAvrupave Afrika ülkelerinde düzenlenen çeşitli şenlik ve gösterilerde Türkiye’yi temsil etmiştir.

1975 yılında TRT‘ye çektiği, Halid Ziya Uşaklıgil‘in aynı adlı romanından uyarladığı “Aşk-ı Memnu” dizisiyle TV dizilerinin öncüsü oldu. Yapımına 1980 öncesi başlanan ve büyük zorluklarla ancak 1981yılında tamamlanabilen TRT televizyonu için hazırlanan Kemal Tahir‘in aynı adlı romanından uyarladığı “Yorgun Savaşçı” dizisinin ses ve görüntü malzemeleri 1983 yılında başbakanlık emriyle yakıldı fakat bir video kaydı 1993 yılında TRT’de kesintisiz olarak yayınlandı.

1985 yılında baş rolünde Tarık Akan‘ın oynadığı “Son Darbe” adlı film, fabrika atıklarının akarsulara verilmesi ve balıklarla insanların zehirlenmesi gibi çevre sorunlarını beyazperdeye yansıtan ilk filmlerimizdendir.

1990 yılında Kemal Tahir‘in “Karılar Koğuşu” adlı romanından yazarın Malatya cezaevi günlerini anlatan bir film yaptı.

1974–1975 yıllarında İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi’nin bünyesinde Türkiye’de ilk olarak sinema-televizyon yüksek öğretimini başlatanlar arasında yer aldı.

Fethullah Gülen‘in manevi önderi olduğu Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı’nın maddi imkânlarıyla 1996’da “Köpekler Adası”nı gerçekleştirdi.

1997 yılında Mimar Sinan Üniversitesi Senatosu kararıyla “Onursal Profesörlük” unvanı verildi.

Evlilikleri :
1. Evliliği: 24 şubat 1962 tarihinde sinema oyuncusu Nilüfer Aydan‘la evlendi. kısa zamanda boşandı.
2. Evliliği: 6 Kasım 1968 yılında İsveçli yıldız Eva Bender ile evlendi. 1972 yılında boşandı.
3. Evliliği: Halit Refiğ, 1975 yılında piyanist Gülper Savaşçın ile evlendi.

Halit Refiğ, 11 Ekim 2009 tarihinde İstanbul’da 75 yaşında ölmüştür.

Ödülleri :
1964 – Antalya Altın Portakal Film Festivali En İyi Film Ödülü, Gurbet Kuşları
1964 – Antalya Altın Portakal Film Festivali En İyi Yönetmen Ödülü, Gurbet Kuşları

1985 – Kültür Ve Turizm Bakanlığı Ödülleri, Başarı Ödülü (Alev Alev) 
1989 – 26. Antalya Film Şenliği, En İyi Yönetmen (Hanım) 
1990 – 27. Antalya Film Şenliği , En İyi Yönetmen (Karılar Koğuşu)

Yönetmenlik Yaptığı Filmler:
1961 – Seviştiğimiz Günler 
1961 – Yasak Aşk 
1962 – Şehirdeki Yabancı 
1962 – Gençlik Hülyaları 
1963 – Şafak Bekçileri 
1964 – Gurbet Kuşları 
1964 – Şehrazat 
1964 – Evcilik Oyunu 
1964 – İstanbul’un Kızları 
1965 – Canım Sana Feda 
1965 – Güneşe Giden Yol 
1965 – Haremde Dört Kadın 
1965 – Kırık Hayatlar 
1966 – Aslan Pençesi 
1966 – Erkek Ve Dişi 
1966 – Üç Korkusuz Arkadaş 
1966 – Karakolda Ayna Var 
1966 – Can Yoldaşları 
1967 – Kız Kolunda Damga Var 
1969 – Bir Türk’e Gönül Verdim 
1969 – Yaşamak Ne Güzel Şey 
1970 – Atsız Cengaver 
1971 – Sevmek Ve Ölmek Zamanı 
1971 – Ali Cengiz Oyunu 
1972 – Çöl Kartalı 
1972 – Acı Zafer 
1972 – Aşk Fırtınası 
1972 – Fatma Bacı 
1973 – Kızın Varsa Derdin Var 
1973 – Cennetin Kapısı 
1973 – Sultan Gelin 
1973 – Vurun Kahpeye 
1973 – Yedi Evlat İki Damat 
1975 – Aşk-ı Memnu (dizi)
1977 – Arabulucular / The Intercessors 
1978 – Yaşam Kavgası 
1979 – Yorgun Savaşçı 
1982 – Leyla İle Mecnun 
1982 – O Kadın 
1983 – Beyaz Ölüm 
1983 – İhtiras Fırtınası 
1984 – Alev Alev 
1985 – Ölüm Yolu 
1985 – Paramparça 
1985 – Son Darbe 
1986 – Kıskıvrak 
1986 – Teyzem 
1986 – Yarın Ağlayacağım 
1987 – Kızımın Kanı 
1987 – Kurtar Beni 
1988 – Kızım Ve Ben 
1988 – Hanım 
1989 – Karılar Koğuşu 
1990 – İki Yabancı 
1993 – Zirvedekiler 
1996 – Köpekler Adası 
1998 – Affet Bizi Hocam 
1999 – Kerem 
2000 – Affet Beni Hocam 
2000 – Zeynep Öğretmen 
2000 – Gelinlik Kız 
2000 – Sara ile Musa 
2000 – Midasın Düşü 
2000 – Gençlik

Senaryosunu yazdığı Filmler :
1958 – Yaşamak Hakkımdır 
1959 – Ala Geyik 
1959 – Karacaoğlan’ın Kara Sevdası 
1960 – Suçlu 
1960 – Mahallenin Sevgilisi 
1960 – Ölüm Peşimizde 
1960 – Kırık Çanaklar 
1961 – Avare Mustafa 
1961 – Seviştiğimiz Günler 
1961 – Yasak Aşk 
1961 – Güneş Doğmasın 
1963 – Şafak Bekçileri 
1963 – Yavaş Gel Güzelim 
1964 – İstanbul’un Kızları 
1964 – Şehrazat 
1964 – Gurbet Kuşları 
1965 – Güneşe Giden Yol 
1965 – Kırık Hayatlar 
1965 – Haremde Dört Kadın 
1965 – Yasak Sokaklar 
1966 – Karakolda Ayna Var 
1966 – Aslan Pençesi 
1966 – Can Yoldaşları 
1966 – Üç Korkusuz Arkadaş 
1966 – Erkek ve Dişi 
1967 – Kanlı Hayat 
1967 – Kız Kolunda Damga Var 
1967 – Aslan Yürekli Kabadayı 
1967 – Yaprak Dökümü 
1967 – Son Gece 
1969 – Bir Türk’e Gönül Verdim 
1969 – Yaşamak Ne Güzel Şey 
1970 – Atsız Cengaver 
1971 – Ali Cengiz Oyunu 
1972 – Acı Zafer 
1972 – Aşk Fırtınası 
1972 – Çöl Kartalı 
1973 – Sultan Gelin 
1975 – Aşk-ı Memnu 
1978 – Yaşam Kavgası 
1985 – Son Darbe (2) 
1987 – Kurtar Beni 
1988 – Arkadaşım Şeytan 
1988 – Hanım 
1989 – Karılar Koğuşu 
1990 – İki Yabancı 
1996 – Köpekler Adası 
1999 – Kerem 
2005 – Cumbadan Rumbaya