Türk Halk Müziği’nin büyük ozanı Ruhi SU’yu özlemle, saygıyla anıyoruz.

Yaratan Bizleri İnsan Yarattı 

Yaratan bizleri insan yarattı 
Muhabbet insana, cana muhabbet 
Cümle mahlûkatın üstünde tuttu, 
Muhabbet insana, cana muhabbet. 

Ne mutlu ki bize insan olmuşuz, 
İnsan sevgisini gerçek bilmişiz, 
İnsanın dalında açıp gülmüşüz, 
Muhabbet insana, insan olana. 

İnsan olan insan gelsin beriye 
Kimi kara, kimi çalar sarıya, 
Aslolan hayattır bakma deriye, 
Muhabbet insana, cana muhabbet.
                                        

Mehmet Ruhi Su (1912 – 20 Eylül 1985), Türk halk müziği sanatçısıdır.

Ruhi Su – Acem Kızı

Mehmet Ruhi Su, 1912 yılında Van'da doğdu. Çocukluğunun büyük bir bölümünü, evlatlık olarak yanlarına verildiği yoksul bir aile ve daha sonra da Adana Öksüzler Yurdu'nda (Darül Eytam) geçirdi. Bir ara İstanbul'da askeri okullarda okudu, ancak müzik sevgisi onu yeni arayışlara itti. Adana Öğretmen Okulu'nda okurken, Ankara'ya Müzik Öğretmen Okulu'na (Musiki Muallim Mektebi) girmeyi başardı. 1942'de Ankara Devlet Konservatuvarını`nın Şan bölümünü bitirdi. Aynı yıllarda sırasıyla Ankara Cebeci İkinci Ortaokulu`nda sonra Hasanoğlan Köy Enstitüsü`nde müzik öğretmenliği yaptı. Cumhurbaşkanlığı Orkestrası’na seçildi, konservatuvarın opera bölümünde de okudu ve daha sonra da Devlet Operası'nda çalıştı. Devlet Operası sanatçısı olarak, Bastien Bastienne, Satılmış Nişanlı, Madame Butterfly, Fidelio, Tosca, Yarasa, Aşk iksiri, Rigoletto, Figaro'nun Düğünü, Maskeli Balo ve Konsolos gibi operalarda rol aldı. Türk Opera Sanatı'nın temelinde Ruhi Su'nun da katkısı büyüktür.

Ankara Radyosu'nda onbeş günde bir yayınlanan türkü programları (Basbariton Ruhi Su Türküler Söylüyor) düzenledi; Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi`nde büyük bir koro oluşturdu. Aldığı klasik batı müziği eğitimi, ömrü boyunca kendini adadığı türkülerin yorum ve icrasına yaklaşımının kurumsal temelini oluşturdu.

Ruhi Su, sosyalist dünya görüşü nedeniyle 1952-1957 yılları arasında 1951 TKP tevkifatı dolayısı ile hapis yattı. 1960'ta İstanbul'da Taksim Belediye Gazinosu'nda sahneye çıkan Ruhi Su, bir yandan da halk türkülerini kaydedip, arşivleme görevini üstlendi. Bu arada radyoda da 'Basbariton Ruhi Su Türküler Söylüyor' anonsuyla sunulan bir radyo programı yaptı. Bu programlardan birinde söylediği "Serdari Halimiz Böyle N'olacak? Kısa çöp uzundan hakkın alacak" türküsü nedeniyle halkı sınıflara ayırmak yoluyla Komünizm propagandası yapmaktan radyodaki işine son verildi.

Söylediği türkülerdeki siyasi vurgular yüzünden aleyhinde kampanyalar başlatılan ve işini kaybeden sanatçı, türküleri derleyip, yeniden yorumlama işine kendi başına devam etti. 1975'te Dostlar Korosu’nu kurdu. 1978'den sonra ürettiği kasetlerle halk müziğinin, yaygınlaşmasına büyük katkıda bulundu. Aydınlara türkü dinlemeyi öğreten kişi olarak da bilinir.

Kendisi Alevi Deyişlerini okumuş, Pir Sultan'ın, Hatayi'nin ve diğer ozanların deyişlerini yorumlamıştır. Nazım Hikmet'in şiirlerini ilk besteleyenlerdendir. 1957'de Sansaryan handa hapisteyken daha sonra hayatını birleştirecek olduğu Sıdıka Umut için söylediği Mahsusmahal adlı türküsüyle ünlendi.

Ruhi Su'nun sesini korumadaki hassasiyeti hakkında pek çok anlatı vardır. Bunlara göre Ruhi Su, sesine zarar vermemek için kuruyemiş ve çamaşır suyundan uzak dururmuş. Sorulduğunda, sesini korumadaki bu hassasiyetinin sanata ve dinleyenlere saygısından kaynaklandığını ifade edermiş.

Ruhi Su, ölümüne kadar 16 tane 45'lik plak, 11 uzunçalar çıkardı. Ölümünden sonra kurulan Ruhi Su Kültür ve Sanat Vakfı aracılığıyla eşi Sıdıka Su (ö. 18 Ekim 2006) ve oğlu Ilgın Su özel arşivlerdeki ses kayıtlarından yararlanarak plak, kaset ve CD üretimini sürdürdüler. 

Albümleri

  • (1971) Seferberlik Türküleri ve Kuvayi Milliye Destanı
  • (1972) Yunus Emre
  • (1972) Karacaoğlan
  • (1972) Pir Sultan Abdal
  • (1974) Şiirler – Türküler
  • (1974) Köroğlu
  • (1977) El Kapıları (Sümeyra Çakır ile birlikte)
  • (1977) Sabahın Sahibi Var (Sümeyra Çakır ile birlikte)
  • (1993) Semahlar
  • (1993) Çocuklar, Göçler, Balıklar
  • (1993) Zeybekler
  • (1986) Pir Sultan'dan Levni'ye
  • (1993) Ezgili Yürek
  • (1993) Ekin İdim Oldum Harman
  • (1987) Kadıköy Tiyatrosu Konseri
  • (1988) Beydağı'nın Başı
  • (1988) Dadaloğlu ve Çevresi
  • (1989) Huma Kuşu ve Taşlamalar
  • (1990) Sultan Suyu "Pir Sultan Abdal'dan Deyişler"
  • (1991) Dostlar Tiyatrosu Konseri (Sümeyra Çakır ile birlikte)
  • (1992) Ankara'nın Taşına Bak
  • (1993) Uyur İken Uyardılar
  • (1994) Barabar
  • (1995) Aman Of