Twitter
Visit Us
YOUTUBE
YOUTUBE
LINKEDIN
Share

Siber-Fiziksel Sistemler (Cyber-Physical Systems)

Nesnelerin internetinden bahsetmiştik ve her şeyin internetinden. Bu şekilde algılayıcılarla (fiziksel dünyadan gelen verilerle) ve internetle birbirine bağlanmış birimlerin yine bir bilgisayar algoritması tarafından izlendiği ve kontrol edildiği sistemlere siber-fiziksel sistemler denir.

Örneğin, bir tarladaki algılayıcılar tarafından hangi bölgelerde haşarat olduğu belirlenir ve insansız bir hava aracı otomatik olarak gönderilip, ilaçlama yapılabilir. Bu sayede bütün bir tarla yerine sadece ihtiyaç duyulan bölgeler ilaçlanır.

Fiziksel dünya ile iletişim halinde olmak zorunda olan öz-sürüşlü arabalar, otomatik pilotlar ve robotlar (ameliyat yapanları ve fabrikalarda çalışanları gibi) genel olarak bu tür sistemlere örnek verilebilir.

 

Sanal Gerçeklik (Virtual Reality)

Çok geniş anlamıyla benzetim (simülasyon) şeklinde açıklanabilecek bu terim, özel anlamıyla üç boyutlu gerçek dünyanın, interaktif yazılım ve donanım kullanılarak gerçekçi bir şekilde benzetiminin yapılması, bunun tecrübe edilmesi ve vücut hareketleriyle kontrol edilmesidir.

Bu amaçla üretilmiş özel aygıtlar sayesinde sanal bir ortamı gerçekmişçesine (görme, dokunma, duyma ve hatta koku dâhil) tecrübe etmek mümkün oluyor. Suretler filmi geliyor akla.

Yakın zamanda bu teknolojinin pek çok alanda kullanılacağını öngörmek yanlış olmaz; tasarımdan, alacağınız arabayı ilk önce sanal ortamda denemeye, eğitimlere, sanal tatil yapmaya, bir konseri oradaymış hissiyle izlemeye varacak çok çeşitli örnekler verilebilir. İnternet üzerinden alışverişin bir sonraki aşamasının sanal alışveriş olacağı, evinizden bir alışveriş merkezini gezip, ürünleri deneyip alışveriş yapabileceğiniz öngörülebilir.

Katmanlı Üretim (Additive Manufacturing)

Katmanlı üretim veya eklemeli üretim bilgisayar ortamında tasarlanmış üç boyutlu tasarımların üç boyutlu baskı teknolojisi (3D printing) kullanılarak hızlı bir şekilde, tabandan başlanarak, üst üste eklenen ince tabakalarla üretilmesidir.

Günümüzde, en yaygın kullanımı hızlı bir şekilde plastikten ilk ürün (prototip) yapılması olsa da yakın bir gelecekte üretim alanında kullanımı yaygınlaşacaktır. Katmanlı üretimle hem karmaşık tasarımları üretmek daha kolay hale gelecek, hem de klasik üretim yöntemlerinin aksine hammaddenin verimli kullanılmasıyla maliyetler düşecektir.

Örneğin, GE jet motorlarında bu teknolojiyi kullanma kararı aldı ve bu sayede maliyetlerini düşüreceklerini ve daha hafif parçalar üretebileceklerini öngördü. Adidas bu teknolojiyle ürettiği ilk spor ayakkabılarını geçtiğimiz haftalarda piyasaya (Londra ve Tokyo’da sınırlı sayıda) sürdü.

 

Endüstri4.0

Bütün bu bahsi geçen teknolojik yeniliklerin üretime yansımasıyla ortaya çıkan/çıkacak olan yeni üretim sistemleri ve anlayışına Endüstri4.0 veya Sanayi4.0 denir. Bu gelişmeler ile mümkün olabilecek olan, üretimin her biriminin birbiriyle bağlantısının sağlanması ve her türlü veriye gerçek zamanlı ulaşılabilmesi/bunların analizi ile en yüksek katma değerin elde edilmesi hedeflenir.

Tasarımın, tedarikin ve üretimin hızlanmasıyla ürünlerin pazara çıkış süreleri azalacak, kullanılacak robotlar, katmanlı üretim ve nesnelerin interneti ile elde edilecek bilgiler sayesinde verimlilik artacak, maliyetler azalacak ve yeni pazar imkânları veya yeni ürün geliştirme fırsatları yakalanacak. Müşterinin de tasarıma dâhil olabileceği, seri üretimden ziyade müşteri odaklı üretim mümkün olabilecek. Üretimin fabrikanın kurulmasından işleyişine kadar planlanması ve benzetiminin yapılması sayesinde bütüncül ve etkin üretim sistemleri tasarlanabilecek. Bütün bu önemli değişikliklerden dolayı da buna 4. sanayi devrimi deniyor.

Bu konuda detaylı bilgi edinmek isteyenler yine bu enstitüde daha önce yayınlaşmış 4. Endüstri Devrimi adlı makaleye başvurabilir veya http://www.endustri40.com/ platformunu inceleyebilir.